Wat is modelrecht

Modelrecht is een vorm van intellectueel eigendomsrecht dat van toepassing is op zowel modellen als tekeningen. In tegenstelling tot het auteursrecht vereist modelrecht registratie om het exclusieve recht op het gebruik ervan te behouden en bescherming te bieden tegen pogingen van anderen om hetzelfde ontwerp na te bootsen.

Een model of tekening betreft het uiterlijk van een nieuwe creatie of een deel daarvan, dat uniek is en een eigen karakter heeft. Dit kan bijvoorbeeld van toepassing zijn op een nieuwe koptelefoon, horloge, koffiezetapparaat, kledingstuk of tas. Het uiterlijk, ook bekend als het design, omvat kenmerken zoals lijnen, vormen, kleuren, texturen, materialen en decoraties van het product zelf.

Registratie

Registratie van een model stelt je in staat om een model, tekening of een combinatie van beide te beschermen. Een tekening verwijst naar tweedimensionale ontwerpen, zoals patronen op behang, textiel, tegels of serviesgoed. Een model daarentegen betreft driedimensionale ontwerpen, zoals de vormgeving van elektronische apparaten, meubels, verpakkingen, bouwmaterialen, speelgoed of serviesgoed.

Je kunt ook een combinatie van een tekening en een model beschermen, bijvoorbeeld een tekening op een driedimensionaal object, zoals decoraties op een tas. Dit omvat een tweedimensionale decoratie en een driedimensionale vorm die samen het uiterlijk bepalen.

Door je ontwerp te registeren bij het BOIP, verkrijg je exclusieve gebruiksrechten en bescherm je het tegen mogelijke namaak of misbruik. Een modelregistratie heeft een geldigheidsduur van vijf jaar en kan steeds met vijf jaar worden verlengd, tot maximaal 25 jaar in totaal.

Voorbeelden uit de praktijk

• Meubelontwerp: Een meubelfabrikant heeft een opvallende stoel ontworpen met een kenmerkende rugleuning en bijzonder pootstructuur. Door dit specifieke meubelontwerp te registreren, kan de fabrikant voorkomen dat andere meubelmakers een identiek of gelijkwaardig ontwerp produceren en verkopen.
• Verpakkingsdesign: Een bedrijf heeft een innovatieve verpakkingsvorm ontwikkeld voor een specifiek product, met een unieke combinatie van vormen, kleuren en openingen. Door dit verpakkingsdesign te registeren, kan het bedrijf voorkomen dat concurrenten identieke verpakkingen gebruiken voor vergelijkbare producten.
• Industrieel ontwerp: Een fabrikant heeft een nieuw ontwerp gecreëerd voor een keukenapparaat met een specifieke vorm, ergonomische handgrepen en opvallende kleuren. Door dit ontwerp te registreren, kan het bedrijf het exclusieve recht behouden om dit specifieke ontwerp te produceren en op de markt te brengen.

In al deze voorbeelden kan het registreren van het modelrecht ervoor zorgen dat de ontwerpen beschermd blijven tegen namaak of gebruik door anderen, waardoor de oorspronkelijke makers exclusiviteit behouden en hun investering in het ontwerpproces worden beschermd.